Um Sarepta
Leita
Norsk
English
Sólin
Reikistjarnan Mars
Jörðin séð frá gervihnetti
Veðuraðstæður í Noregi
Stormur á Vesturströnd Noregs nóvember 1998
Þörungar í hafinu
Olíumengun og skipaferðir - gervihnettir geta haft eftirlit
Þynnist ósonlagið?
Hvernig er fylgst með ósonlaginu?

Áhrif flugvallarbygginga í Gardemoen við Oslo á elgdýr
Eftirlit með breytingum á óshólma í norðurhluta stöðuvatnsins Øyern
Gervihnattamyndir
Tenglasafn
Orðalisti
Forrit
Ýmis verkefni
Ráðstefna
Gervihnattamyndirnar sem nýttar eru til eftirlitsins
Við eftirlitið á þróun óshólma eru notaðar myndir frá gervihnettunum SPOT. Þeir ferðast umhverfis jörðu í 830 km hæð og það tekur þá 100 mínútur að fara hringinn. Hægt er að forrita þá þannig að þeir taki myndir af ákveðnum landsvæðum.
 
Það veldur því að meiri möguleiki er að ná góðum myndum innan ákveðins tíma. Endurkomutími SPOT-gervihnattana er yfirleitt 27 dagar. Með því að forrita hann er mögulegt að láta hann ná mynd, á okkar breiddargráðu, u.þ.b. 3. hvern dag.

Gervihnettirnir frá SPOT skanna landsvæði sem er 60x60km þ.e.a.s. 3600 km2. Myndirnar sjálfar sýna einungis u.þ.b. 12 x 9km – eða 108km2. Þær sýna því einungis lítinn hluta þess svæðis sem gervihnötturinn "sér". Einn aðalkostur gervihnattagagna er að þau gefa yfirlit yfir svo stórt landsvæði.

Gagnaskráningin fer í gegnum skynjara í gervihnettinum en hann mælir í mismunandi rásum (kanölum) endurkastaða geisla af bylgjulengd sýnilegs- og innrauðs ljóss. Minnsta eining sem er skráð (myndeining) er 10x10m landsvæði á pankrómatískan hátt (svart/hvítt) og 20m með fjöllitrófs-aðferð (farger+IR). Þetta þýðir að hver mynd inniheldur 480 000 myndeiningar og er hver þeirra skráð með 3 mismunandi mæligildum sem koma fram í litum RGB (rauðu, grænu og bláu). Upplýsingunum er varpað til móttökustöðva á jörðu niðri s.s. í Kíruna í Norður-Svíþjóð.

Myndvinnsla SPOT-mynda af Nordre Øyern
Eftir að gögnin hafa verið leiðrétt og staðfærð út frá GIS-staðsetningakerfinu ganga þau í gegnum umfangsmikla tölvuunna myndvinnslu. Gögnin frá Nordre Øyern eru unnin hjá Landmælingum Noregs í Arendal.

Grænt, rautt og innrautt ljós er slegið saman við svartt/hvítt og kóðað. Þannig má fá fram mismun sem rekja má til mismunandi gróðurs og landnýtingar. Innrauð geislun er sérlega mikilvæg þar sem gróður hefur hvað mesta breidd í endurköstuðu ljósi af þessari bylgjulengd, en hún er einmitt ósýnileg fyrir okkur.

Sá hluti gervihnattamyndanna sem er nýttur er litkóðaður með litum sem einfalda okkur að fá yfirsýn yfir megindrætti landslagsins. Þessvegna eru einmitt aðallega notaðir náttúrulegir litir.

Almennt um túlkun gervihnattamynda
Gervihnattamyndir gefa okkur í fyrsta lagi yfirsýn yfir skiptingu landssvæðis. Þar má sjá hvar er skógur, fjalllendi, ræktað land og hvar maðurinn hefur haft afskipti af náttúrunni s.s. með íbúðabyggð.

Myndirnar bjóða einnig upp á möguleika fyrir sértækar upplýsingar hvað varðar jarðfræði, flóru og fánu og ekki hvað síst margvísleg áhrif mannsins á náttúruna.

Besta aðferðin við að lesa gervihnattamynd er að nýta staðfræðiþekkingu sína og reynslu í sambland við liti og mynstur myndarinnar. Ef maður þekkir ekki staðinn sem gervihnattamyndin er af, borgar sig að skoða landakort af staðnum til að glöggva sig á staðháttum.

Send a tip to a friend Print-friendly format
Þetta þema inniheldur einnig:
Óshólmar- náttúra í hættu
Hvernig myndast óshólmi?
Náttúra, landslag og landnýting á Nordre Øyern-svæðinu
Óshólminn í Nordre Øyern
Hvernig má greina ólík landsvæði í óshólma Nordre Øyern?
Eftirlit með breytingum á óshólma Nordre Øyern

 
Sarepta er vefur á vegum Norsku geimmiðstöðvarinnar, www.spacecentre.no
og Landsmiðstöðvar um fræðslu sem tengist geimnum, www.narom.no.
Skrifa til Sarepta